_6819eac5217b1.jpg)
سلام رفیق، همهمون میدونیم که توی این دنیای پر از رقابت، هر کسی یه چیزی از زندگی میخواد.
یکی میخواد موفق بشه، یکی میخواد دیده بشه، یکی هم دنبال یه چیز دیگه است.
حالا تو چطور ؟ تو چه چیزی میخوای؟
این موفقیت میتونه برای هر کسی یه معنی متفاوت داشته باشه. اما یه نکتهای هست که باید بهش توجه کنیم.
آدمهایی که حسابی کلهشون کار میکنه، خیلی فرق دارن با بقیه.
اینا همیشه دنبال چیزی بزرگتر از مال و مقام دنیاست.
یعنی رشد معنوی و کمک به بقیه براتون مهمتر از هر چیزی.
حالا شاید بگید: «خب، اگه ازشون خواسته بشه فقر رو تحمل کنن یا حتی خیلی چیزها رو فدای اهداف معنویشون کنن، چی میشه؟» جواب اینه که این افراد اصلاً از سختیها و مشکلات نمیترسن! حتی اگه بخوان از همه چیز بگذرن، این کارو میکنن تا توی مسیر درست بمونن.
با چالشها هیچ وقت قافیه رو نمیباختن.
اونا میدونن که از هر چیزی میتونن یه درس بگیرن.
همیشه آمادهان که از بقیه یاد بگیرن و خودشون رو به روز نگه دارن.
پس اگه روزی روزگاری به مشکلات خوردیم، هیچ وقت فراموش نمیکنیم که آدمهای موفق هیچ وقت از هدفشون عقب نمیرن و همیشه استوار میمونن.
خب حالا نظرت چیه با ما همراه باشی تا بیشتر در موردش گپ بزنیم؟
چون قراره کلی درموردش صحبت کنیم!
فصل اول : چطور عقل ما زیاد میشه ؟ ( شش گزینه وجود داره )
1_علم و دانش
وقتی چیزای جدید یاد میگیریم، مغز ما هم بیشتر رشد میکنه.
یعنی هرچقدر بیشتر بخونیم و بدونیم، بیشتر میفهمیم و دیدمون باز میشه.
اینطوری میتونیم بهتر فکر کنیم و تصمیمای درستتری بگیریم.
2_تجربه
تجربه هم یکی از چیزای خوبیه که مغز رو روشنتر میکنه.
وقتی از تجربههای قبلیمون استفاده میکنیم، دیگه خیلی چیزا رو از اول تجربه نمیکنیم و سریعتر راهحلها رو پیدا میکنیم.
به همین دلیل هم همیشه میگن "آدم با تجربه، عاقلتر میشه!"
3_تفکر (چی به دست میارم، چی از دست میدم؟)
تفکر یعنی قبل از اینکه یه کاری بکنی، یه کم فکر کنی ببینی آخرش چی میشه.
مثلا وقتی میخوای یه تصمیم بگیری، باید ببینی به چی میرسی و چی رو از دست میدی.
یعنی باید از خودت بپرسی: «این کار خوبه؟ چی به دست میارم؟» یا «اگه اینو نکنم، چیزی رو از دست میدم؟».
اینطوری میتونی مطمئن بشی که تصمیم درستی میگیری.
آخرش که چی؟ خوب وقتی اینجوری فکر میکنی، میتونی بفهمی که چرا اینکار رو میکنی و چطور میخوای بری جلو.
میتونی همیشه منطقی فکر کنی و از تصمیمات عجولانه دوری کنی.
4_ صبر
استاد توی دورههای شخصیت پایدار همیشه اشاره میکردن که صبر یکی از کلیدهای اصلی برای مواجهه با چالشهاست.
وقتی با یه مشکل روبرو میشیم، خیلی از ما دلمون میخواد سریع همه چیز درست بشه، ولی استاد همیشه میگفتن که صبر کردن نه تنها به حل مشکل کمک میکنه، بلکه باعث میشه خود زندگی به تدریج راهحلهاش رو نشون بده.
در نهایت هم میگفتن که "صبر میوه شیرینی داره"، یعنی وقتی صبر میکنیم، میفهمیم که در بلندمدت تصمیم درستی گرفتیم.
5_ پرهیز از لغو و لهو (مهم)
یعنی اینکه خودتو از کارهایی که فقط وقتت رو هدر میدن دور نگه داری.
مثلاً از گم شدن توی چتهای بیهدف، وقتگذرونی با چیزایی که هیچ فایدهای ندارن یا به کارهایی که اصلاً تو رو نمیسازن، خودتو دور کن.
اینطوری هم ذهن شادابتر میمونه، هم وقتت رو برای چیزهای مفیدتری داری استفاده میکنی.
6_حقپذیری و تبعیت از حق
حقپذیری یعنی اینکه وقتی چیزی درسته، حتی اگه به نفعت نباشه، بپذیریش.
مثلاً وقتی یکی بهت میگه "این کار اشتباه بود" یا "اینطوری باید میکردی"، به جای اینکه دفاع کنی، بشینی فکر کنی.
تبعیت از حق هم یعنی دنبال حقیقت رفتن و اگرمیبینی چیزی درسته، حتی اگر سخت باشه، قبول کنی و ازش پیروی کنی.
این یعنی آدم باشی که همیشه به دنبال درستترین راهه، نه اینکه فقط چیزی رو بپذیری که به نفعت باشه.
اینطوری میتونی رشد کنی و هم زندگیات رو بهتر کنی.
خب در اینجا هم یک حدیث از امام رضا داریم که میگویند:
"هرکس به حقیقت عمل کند، برای او آسایش است، و هرکس از حقیقت روی بگرداند، زندگیاش پر از درد و رنج خواهد بود"
این حدیث خیلی به ما یادآوری میکنه که در زندگی همیشه باید دنبال حقیقت باشیم و به آن عمل کنیم، چون در نهایت همان راه درست، آسایش و رضایت خاطر را برای ما به همراه خواهد داشت.
فصل دوم : نشانه های ادم عاقل
1_ عاقل در برابر جاهل صبر میکنه
آدم عاقل وقتی یکی میاد با حرفهای بیخود یا رفتارهای بیمورد شروع میکنه، اصلاً وارد بحث نمیشه.
نه اینکه ترس داشته باشه یا ضعیف باشه، بلکه میدونه که وقتی یکی داره اشتباه میکنه، بهترین کار اینه که آرام باشه و صبر کنه.
یعنی به جای اینکه عصبی بشه یا جواب بده، میگه "خوبه، بذار هر چی میخواد بگه"، چون میدونه که خیلی وقتها بهتره سکوت کنی تا بحث بیفایده راه بندازی.
اینطوری نه تنها خودشو حفظ میکنه، بلکه نشون میده که چقدر عاقل و منطقیه.
یعنی برای آدم عاقل، صبر کردن خودش یه جور قدرت حساب میشه!
2_عاقل از بدی دیگران میگذره
این موضوع که آدم عاقل وقتی کسی بهش بدی میکنه، خیلی راحت ازش میگذره، خیلی مهمه.
چون این یعنی از درگیریهای ذهنی و کینهها اجتناب میکنه.
وقتی کسی به او بدی میکنه، عاقل میدونه که این که بخواد دلش رو با احساسات منفی و عصبانیت پر کنه، فقط خودش رو اذیت میکنه.
پس به جای این که انرژیاش رو صرف دشمنی کنه، میگه: "هر کسی اشتباه میکنه" و نمیذاره بدیها روی قلبش اثر بذاره.
توجه کردید؟ این نکتهای که استاد همیشه میگفت، خیلی دقیق و قابل توجه است: آرامش درونی و حفظ تعادل، یعنی این که باید خیلی بالاتر از جنگ و دعوا باشیم.
برای همین آدم عاقل همیشه سعی میکنه از بدیها بگذره و به جای اون، دلش رو با چیزای خوب پر کنه.
داستانک: مرد عاقل و اون سیلی نابجا
یه روز یه مرد دانا از یه کوچهی شلوغ رد میشد.
آرام و باوقار راه میرفت، سرش پایین، انگار داشت تو فکر فرو میرفت.
توی همون لحظه، یه جوون عصبانی از راه رسید و بدون هیچ دلیلی، یه سیلی محکم خوابوند تو گوش پیرمرد!
همهی مردم دور و بر با تعجب خشکشون زد.
همه منتظر بودن پیرمرد یه واکنشی نشون بده، دعوا راه بندازه یا حداقل یه چیزی بگه.
ولی اون فقط دستشو روی صورتش گذاشت، لبخند زد و گفت:
"اگه بدونم چی بهت گذشته که باعث شده دستت به من بخوره، شاید منم دلم برات بسوزه، نه صورتم."
اون جوون، انگار که یه چیزی توی دلش فرو ریخته باشه، زد زیر گریه.
گفت که زندگیش پر از فشار و ناراحتی بوده و اون روز، آخرین تحملش شکسته بود.
پیرمرد با مهربونی دست روی شونهش گذاشت و گفت:
"بدیِ تو، نشونهی بد بودنِ تو نیست، نشونهی زخمی بودنه.
ولی من قراره زخمی نشم، چون قرار نیست جواب زخما رو با زخم بدم."
3_متواضع در برابر ضعیفتر
آدم عاقل وقتی میبینه کسی از خودش ضعیفتر یا کمتر میدونه، اصلاً خودشو بالاتر از اون نمیبینه.
مثلاً اگه کسی یه کاری رو اشتباه کرد یا چیزی رو بلد نیست، به جاش با حوصله کمک میکنه و هیچ وقت حس نمیکنه که باید از بالا بهش نگاه کنه.
در عوض، با احترام و تواضع رفتار میکنه.
میدونه که هیچ کسی کامل نیست و همه جا یه نفر هست که از ما جلوتره.
پس به کسی که نیاز به کمک داره، باید دستش رو گرفت و با محبت راه نشون داد.
اینجوری هم رابطهات قویتر میشه، هم طرف مقابل احساس خوبی پیدا میکنه.
4_تو خوبیها سبقت میگیره
آدم عاقل همیشه تلاش میکنه تو کارای خوب از بقیه پیشی بگیره.
یعنی وقتی میبینه کسی نیاز به کمک داره یا کاری هست که میتونه خوشحالیش رو بیشتر کنه، بدون معطلی خودش اولین نفریه که دست به کار میشه.
مثلاً ممکنه خودت هم روز سختی داشته باشی، ولی اگه یکی از دوستانت نیاز به یه کم توجه یا کمک داشته باشه، آدم عاقل هیچ وقت پشت گوش نمیندازه و جلوتر از همه میره تا کمک کنه.
اینطوری نه تنها خودشم احساس خوبی پیدا میکنه، بلکه آدمهای اطرافش رو هم خوشحال میکنه.
4_قبل از سخن، اول فکر میکنه
آدم عاقل قبل از اینکه چیزی بگه، یه لحظه فکر میکنه.
یعنی همیشه نمیره هرچی به ذهنش رسید رو بگه.
میدونه که حرفها میتونن تأثیر زیادی بزارن، پس قبل از اینکه حرفی بزنه، میسنجه ببینه این حرف به کسی آسیب میزنه یا نه.
مثلاً ممکنه گاهی یه حرفی بخواد بزنه که خیلی فوری به ذهنش میاد، اما آدم عاقل مکث میکنه و میگه: "آیا این حرف به کسی کمک میکنه یا باعث ناراحتی میشه؟" اینطوری با دقت و حساب شده حرف میزنه و همیشه سعی میکنه حرفهایی بزنه که باعث خوشحالی یا آرامش بشه، نه برعکس.
امام رضا (ع) میفرمایند:
"کسی که فکر کند، سخن میگوید و کسی که سخن بگوید بدون فکر، پشیمان میشود"
این حدیث به ما یادآوری میکنه که قبل از حرف زدن باید خوب فکر کنیم، چون اگر بیدقت حرف بزنیم، ممکنه بعدها از گفتههامون پشیمون بشیم.
تفکر قبل از سخن گفتن باعث میشه که حرفهای درست و سنجیدهای بزنیم که به نفع خودمون و دیگران باشه.
6_عاقل حیا داره
آدم عاقل همیشه حیا رو رعایت میکنه.
یعنی در رفتار و گفتارش طوری عمل میکنه که به خودش و دیگران احترام بذاره.
مثلاً وقتی صحبت میکنه یا کاری انجام میده، همیشه مراقب اینه که از حد و حدودش تجاوز نکنه.
حیا باعث میشه که آدم عاقل هیچ وقت تو موقعیتهای نادرست قرار نگیره و همیشه سعی کنه با وقار و احترام رفتار کنه.
اینجوری هم خودش احساس راحتی میکنه و هم دیگران از حضورش لذت میبرن.
حیا یعنی اینکه بدونی کجا باید ایستاد و چطور باید رفتار کرد که هم خودت احساس خوبی داشته باشی، هم به دیگران احترام بذاری.
7_به آنچه جاهل میل داره، بیخیال است
آدم عاقل هیچ وقت خودش رو درگیر خواستههای بیخود و نادرست نمیکنه.
یعنی وقتی میبینه کسی دنبال چیزی میره که درست نیست یا به دردش نمیخوره، خودش رو بیخود مشغولش نمیکنه.
مثلاً ممکنه کسی بخواد کار اشتباهی انجام بده یا وقتش رو هدر بده، ولی آدم عاقل میدونه که اینا هیچ فایدهای ندارن، پس از همون اول بیخیال میشه و اجازه نمیده که خودش هم وارد این مسیر بشه.
در واقع، آدم عاقل از هر چیزی که فقط برای لحظهای خوشایند باشه و به درد آینده نخوره، دوری میکنه و وقتش رو صرف کارهای مفیدتر میکنه.
8_اعتدال و میانهروی داره
اگه دورههای ما رو دیده باشین، مطمئناً خیلی راحتتر میتونین این مطالب رو درک کنین، چون استاد با مثالهای خیلی کاربردی و جذاب این مفاهیم رو توضیح میدن.
برای مثال، همیشه میگن آدم عاقل باید دنبال تعادل توی زندگی باشه.
نه زیادی از چیزی استفاده کنه، نه زیادی از چیزی کم بذاره.
این یعنی توی خوردن، کار کردن، استراحت کردن، همه چیز باید در حد معقول و منطقی باشه.
استاد همیشه تأکید میکنن که نه باید خودتو توی کار غرق کنی و نه وقتت رو بیهوده تلف کنی.
حتی توی روابط هم باید مرزها رو رعایت کنی، نه اینکه خیلی وابسته بشی و نه اینکه خیلی از دیگران دور بشی.
وقتی تعادل رو رعایت کنی، زندگی آرامتر و مؤثرتر میشه.
توی دورههای شخصیت پایدار استاد دقیقاً با همین مثالها این مفاهیم رو توضیح میدن، که باعث میشه راحتتر و واضحتر بفهمیم که زندگی متعادل چطور میتونه بهترین نتایج رو برامون به همراه داشته باشه.
فصل سوم : نشانه های کم عقلی
1_معصیت و گناه:
آدم عقلش خوب کار نمیکنه، ممکنه راحت گناه کنه یا اشتباهات بزرگ بکنه، چون نمیتونه تشخیص بده چی درسته و چی غلط.
اینطوری آدم بدون فکر، تصمیماتی میگیره که از نظر اخلاقی اشتباهه و به راحتی از خط قرمزها رد میشه.
در نهایت هم این کارها باعث میشه آدم از رشد و پیشرفت دور بمونه.
2_حرص زدن :
حرص زدن یعنی همیشه بیشتر خواستن، حتی وقتی که به اندازه کافی داری.
این کار آدم رو همیشه ناراضی و پر از استرس میکنه، چون فکر میکنه باید بیشتر داشته باشه تا خوشبخت بشه.
اما حقیقت اینه که خوشبختی زمانی میاد که از همون چیزهایی که داری راضی باشی. حرص زدن باعث میشه آدم از چیزهای ارزشمند دور بشه.
در نهایت، باید یاد بگیریم که از همون چیزی که داریم لذت ببریم و از دویدن بیوقفه برای بیشتر داشتن دست برداریم.
3_عشق به دنیا؛ منظور از وابستگی:
عشق به دنیای مادی و وابستگی به چیزهای دنیوی مثل پول و ماشین نشونهای از کمعقلیه.
وقتی آدم تمام تمرکزش رو روی داشتن این چیزها بذاره، فراموش میکنه که چیزهای واقعی ارزشمندتر از اینا هستن.
این وابستگی باعث میشه آدم فکر کنه بیشتر داشتن، خوشبختی میاره، ولی در واقع، هیچ چیزی نمیتونه جای خلأ درونی رو پر کنه.
عقل وقتی درست کار میکنه میفهمه که دنیا گذراست و چیزهای مادی آرامش واقعی نمیارن.
در نهایت، این وابستگی باعث میشه آدم از چیزهای مهمتر مثل روابط انسانی و رشد روحی دور بشه.
4_ تبعیت از هوا وهوس:
راستی، استاد هم توی دورههاشون اشاره کرده بودن که تبعیت از هوا و هوس یکی از نشونههای کمعقلیه.
یعنی وقتی که آدم فقط به خواستهها و لذتهای آنی خودش توجه میکنه و هیچوقت به عواقب تصمیمهاش فکر نمیکنه.
این طور آدم از مسیر درست زندگی دور میافته و ممکنه اشتباهات زیادی بکنه.
استاد میگفتن که برای تصمیمگیریهای درست باید از منطقی فکر کنیم و به اثرات بلندمدت انتخابها توجه داشته باشیم، نه فقط دنبال خوشیهای لحظهای بریم.
در غیر این صورت، هم به خودمون آسیب میزنیم هم به دیگران.
نتیجهگیری:
در نهایت، این نکات به ما کمک میکنه که زندگی بهتری داشته باشیم و از خودمون یه نسخه بهتر بسازیم.
وقتی تعادل رو توی زندگی رعایت کنیم، نه تنها کمتر دچار اشتباه میشیم، بلکه بیشتر از فرصتها بهره میبریم.
با صبر و فکر کردن به عواقب کارهامون، میتونیم آرامش بیشتری توی زندگی پیدا کنیم.
استاد هم توی دورههای شخصیت پایدار با مثالهای ساده و عملی این مطالب رو توضیح میدن که خیلی راحت میتونیم توی زندگی روزمره ازشون استفاده کنیم و بهترین نتیجه رو بگیریم.
