از دروغی که به نیچه چسبوندن، تا فلسفه واقعی نیچه | عقل چه می‌گوید؟!

نیچه میگوید: هنوز مشخص نشده که عذاب ستمگر در جهنم چه سودی برای ستمدیده در این دنیا دارد.
قبل از پاسخ به آقای نیچه، میخوام شبهه ایشون رو گسترش بدم.

چرا فقط عذاب؟ پاداش هم بگیم رو بیاریم وسط
من الان 100 هزارتومن صدقه دادم، الان نیاز دارم یک میلیون تومن به دستم برسه، اون دنیا به چه دردم میخوره؟
همین الان طرف به من ظلم کرده، الان لازمه حقمو پس بگیرم، اون دنیا به چه دردم میخوره؟

همینجا اگر خدا نقدا معامله کنه خیلی بهتره تا بره برای قیامت، معامله نسیه بدرد نمی‌خوره!
اینطوری خیلی بهتره، ظالم به محض ظلم جزای کارشو ببینه، هم دل مظلوم خنک میشه هم ظالم دست میکشه از کارش و دیگه تکرار نمی‌کنه.

پاسخ خیلی کوتاه:

طبق عدل الهی باید قیامتی باشد تا پاداش و مجازاتِ عادلانه در حق همه برقرار شود، چندین دلیل برای عادلانه بودن معاد، پاداش و عذاب در قیامت داریم:

1. ترس از جهنم مثل ترس از اعدام!

تا حالا شده کسی بگوید حالاکه اعدامِ قاتل، مقتول را بر نمی‌گرداند، پس دیگر قاتلی را اعدام نکنیم؟؟
در این زمانه که احمق ها تریبون دار می‌شوند، از این حرف ها زیاد می‌شنویم، اما آیا دیدید یک فیلسوف یا یک عاقلی چنین نظر احمقانه ای داشته باشد؟

مسلما خیر!
جهنم یکی از کارکرد هایش در این دنیا بازدارندگی است!
خداوند از عذاب جهنم هشدار می‌دهد، اما به چه کسی؟

به ظالم و مجرم، اما برای چی؟ برای بازدارندگی!
یعنی خدا نمی‌گه ای بنده من، نگران ظلم هایی که بهت میشه نباش چون یه روزی پدر ظالم رو در میارم، در واقع خدا به ظالم میگه ای بنده من، حواست باشه که اگر ظلم کنی پدرتو در میارم!

بهشت هم به خاطر همین مورد نسیه ای شده، که باعث تشویق مومن بشود، حالا این تشویق و تنبیه، کجا سود خودشو نشون میده؟ تو دلیل سوم

2. دنیا دار تزاحم است!

این جمله یعنی ما چه به خواهیم چه نخواهیم، به همدیگر ربط داریم، به افراد زیادی ربط داریم، به یک عده بیشتر به یک عده کمتر!
برای مثال اگر من با دستم بزنم تو گوش یه بچه‌ی یتیم و دستم بلافاصله فلج بشه.

خب دست من که فلج بشه از کار می‌افتم و دیگه نمی‌تونم کار کنم و فقیر می‌شم، فقر من و ناتوانی من در انجام امور شخصی خودم، باعث میشه بقیه هم آزار ببینن، یعنی همسرم، فرزندانم، پدرم و مادرم و... یعنی عذاب من به دیگران هم سرایت می‌کند.

خب این افراد چه گناهی کردند که باید جور ظلم و خطای من رو بکشند؟
و بالعکس، اگر من کار خوبی بکنم و خداوند در پاداش یک ثروت خوبی به من بدهد، از کنار این ثروت ممکنه یکی از نزدیکان من که گناهکار است بهره مند بشود، یعنی از پاداش الهی درحالی بهره مند بشه، که حقش نیست، یعنی پاداش من به بقیه هم سرایت می‌کند.

اما در قیامت چنین چیزی نیست، تمام پیوند ها از بین میره، هیچکس به فکر هیچکس دیگه ای نیست، فرد شخصا عذاب میشه و عذابش به دیگران سرایت نمی‌کنه.
اینجا شاید یک سوالی پیش بیاد، اگر اینطوره پس ما نباید هیچ مجرمی رو ادب کنیم، تنبیه کنیم، مجازات کنیم!

مثل دزد که دستش با یکسری شرایط خاص قطع می‌شود، الان این زجر و اذیت این مجازات، به بقیه خویشاوندان دزد سرایت می‌کند!
پس اینجا هم ما حکم رو اجرا نکنیم.

در جواب می‌گیم اینجا قضیه فرق می‌کند، چراکه در این مثالها، مصلحت جامعه در نظر گرفته می‌شود و مجرم مجازات می‌شود، یعنی مصلحت جامعه اولویت دارد بر مصلحت اشخاص و یا یک خانواده.

3. انسان موجود مختار و آزاد است.

یکی از قوانین این دنیا آزادی انسان است، یعنی هر کسی آزاد است هر کاری بکند و هیچ نیروی ماورائی جلوی او را نخواهد گرفت، هم چنان که هیچ نیروی ماورائی ای مانع شهادت امام حسین علیه السلام نشد.

این یک قانون تکوینی این دنیاست به علاوه این، حق انتخاب داشتن در اسلام یک معیار ارزش انسانی است، باید فرد بتواند آزادانه عمل کند و انتخاب کند، و نهایتا به خاطر ترس از جهنم و شوق به بهشت، آدم خوبی بشود و از ظلم و گناه دوری کند.

اگر من با یک سیلی به بچه یتیم فلج بشم، دیگه اینطور نیست که از روی اختیار و انتخاب به کسی ظلم نکنم بلکه بخاطر فرار از دست خداست و این ارزشی نخواهد داشت.

و پاداش هم دیگر به افراد درست نمی‌رسد، شما فرض کنید به محض اینکه 100 هزار تومن به فقیر کمک کنید 1 میلیون تومن پاداش بگیرید، آیا فرق بین انسان مومن و طمع کار و دزد و قاتل مشخص خواهد شد؟

شاید کسی بگه با ترس از جهنم هم کار خوب کردن ارزشی نداره.
در جواب می‌گم آیا ارزش ترس از جهنم کمتر است یا ارزش ترس از عذاب در همین دنیا؟
قطعا ارزش ترس از جهنم بیشتره، چون در این صورت فرد اختیار گناه کردن داره، اما در اون صورت دیگر فرد اختیار گناه کردن با فراق بال و خیالت راحت نخواهد داشت، اینجا دقیقا ارزشش به نسیه بودن معامله است:)

به خاطر همین خداوند در این دنیا کاملا آزادی داده به انسان، یعنی هرکار دلش می‌خواد انجام بده، که هم بتونه به هرچی دلش می‌خواد برسه، هم بتونه از لا به لای غرائض، هوس ها و لذائذ راه درست رو انتخاب کنه، البته که هشدار هم داده، که حواست باشه، اگر چپ بری یا راست، باید جواب پس بدی!

4. دنیا بدرد پاداش و مجازات تمام و کمال و عادلانه نمی‌خوره!

اگر بنابر مجازات و پاداش در همین دنیا باشد، در اکثر مواقع به مشکل می‌خوریم، چرا؟
آیا به نظر شما 10 تا از بهترین غذاهای دنیا چیست؟ بهترین خونه و وسایل خونه چیان؟ بهترین ماشین و مرکب چیه؟ خب اگر قرار باشه از بهترین های این دنیا به افراد مومن بدیم، دقیقا همینا رو پولدار ها و ستمگران عالم هم دارن، پس خیلی پاداش خوبی نیست!

یا ما کلی شهید دادیم که جانشون رو در راه و هدف مقدسی دادن، ما چطور به اینها پاداش بدیم؟ اینا که رفتن چطور بهشون پاداش بدیم؟
یا ظالمان و ستمگرانی هستند که هزاران نفر و درجا می‌کشد، مثلا صدام در مجموع دوران حکومتش 1 میلیون نفر رو کشت، خب ما یکبار که بیشتر نمی‌تونیم اعدامش کنیم، اون مجازات 999،999 نفر بعدی رو چه کنیم؟

این در روز قیامت است که می‌توان پاداش اصلی و بهتر رو داد به افراد خوب، در قیامت است که می‌توان جان یک قاتل را بار ها گرفت و مجازاتش کرد، اون جاست که می‌تونیم به شهدا پاداش بدیم!

5. از بین رفتن نظم زندگی!

اگر قرار باشد هرکس به کمترین گناهی مجازات بشود دیگه کسی نمی‌تواند زندگی بکند، جز معصومین، یکسری انسان هایی هستیم که یا کوریم یا لال یا فلج یا کر یا زشت یا پیسی گرفته یا سرطانی و...
اینطوری نمی‌شود زندگی کرد، هرکسی بخاطر یک گناهی گرفتار شده و دیگه نمی‌تواند کاری بکند!

6. خدا لطیف است و مجازات در این دنیا کم لطفی است!

مثلا اگر من، بیام چشم چرانی کنم و در جا کور بشم، این کم لطفی خداست به من، دیگه راهی برای توبه من باقی نمی‌ماند!
اگر قرار باشه به کمترین گناهی افراد مجازات بشن که دیگه راه توبه بسته میشه!

اینهمه افراد خوبی که با توبه برگشتند و بهشتی شدند، اگر قرار بود اینطور باشه کلی از ادما دیگه مسیرشون عوض نمی‌شد و دیگه آدم خوبی نبودند!
شاید این به ذهن تون بیاد که این مشکل راه حل داره، و اونم اینه که اگر کسی توبه کرد مجازات برداشته بشه، مثلا اگر به محض چشم چرانی، کسی کور بشه، به محض توبه هم بینا بشه!
باید بگم نظام اختیار، آزادی و هدایت افراد بهم میخورد و می‌شود، و دیگر هدایت افراد ارزشی نخواهد داشت.

7. پاداش و مجازات فوری که عادلانه نیست!

گاهی افراد یک کار خیری می‌کند که دارای آثار است، یک بیمارستانی می‌سازد، یک مدرسه ای، یک مسجدی، یک کارگاهی یا هرچیز دیگری که خدمت به خلق محسوب میشه، که امکانش نیست درجا پاداش بگیرد، بلکه باید آثار کاملا انجام بشود و بعد محاسبه بشود و بعد پاداش داده بشه!

یا مثلا فردی کل ثروت یک مردی رو بالا می‌کشه، و اون مرد فقیر بشه، درسته درجا مجازات بشه؟
این مرد دیگه فرزندانش تو سختی بزرگ میشن، ممکنه به گناه بیفتن به خاطر فقر، ممکنه نسل اون مرد به خاطر فقر قطع بشه و ممکنه هزار بلا سرشون بیاد، اینجا باید تمام آثار روشن بشه، بعد محاسبه بشه، بعد مجازات انجام بشه، نمیشه در همین دنیا مجازات کرد.

8. دین به مظلوم چه می‌گوید؟

من نمی‌دونم آقای نیچه دقیقا داشته با چه دینی مخالفت می‌کرده اما قطعا منظورش اسلام نبوده، چون مغز حرف آقای نیچه اینه که از منظر دین ظالم می‌تونه هرکار دلش می‌خواد بکنه و مظلوم باید ساکت باشه و در آخرت حقش رو طلب کنه.

در حالی که اسلام به مظلوم نگفته نگران نباش، پدر ظالم رو تو روز قیامت در میارم، بلکه به مظلوم گفته اولا کاری کن که بهت ظلم نکنن، دوما اگر بهت ظلم کردن برو حقتو ازش بگیر، بیخیال نباش، برو برای رسیدن به حق خودت، منم کمکت می‌کنم!

دلیل اصلی فرستادن پیامبران هم همین بوده همانطور که در قرآن آمده است:
لَقَدْ أَرْسَلْنَا رُسُلَنَا بِالْبَيِّنَاتِ وَأَنْزَلْنَا مَعَهُمُ الْكِتَابَ وَالْمِيزَانَ لِيَقُومَ النَّاسُ بِالْقِسْطِ
همانا ما پیامبران خود را با دلایل روشن فرستادیم و با آنان کتاب و ترازو [ی تشخیص حق از باطل] نازل کردیم تا مردم به عدالت بر خیزند(حدید/25)

مردم با کمک پیامبران باید عدالت و قسط را اجرایی کنند، اسلام که دین حقیقی خداوند است این را می‌گوید اما از بقیه ادیان خیلی خبر ندارم ؛)

9. با تمام این تفاسیر اما باز هم دنیا دار مکافات است...

این دنیا رو جون به جونش کنید باز هم دار مکافاته، درسته که نمی‌شه پاداش و مجازات واقعی رو برای همه فراهم کرد اما اینطور هم نیست که هیچ ظالمی ذره ای جواب کار هاشو در این دنیا نگیره!

خیلی از ظالمان در همین دنیا به مجازات میرسن و بعضی به خاطر بخشی از ظلم شون مجازات شدن و بعضی اصلا مجازات نشدند، و خیلی از مؤمنین هم به بخشی از پاداش خودشون در همین دنیا رسیدند، پس نمی‌شه گفت مجازات و پاداش ها همه اش نسیه بوده! برخی نقد معامله شده.

10. امان از شیطنت آتئیست ها؛)

این جمله معروف که سال هاست دارند از نیچه نقل می‌کنند، تهمتی بیش نیست، نیچه همچین حرفی نزده و در هیچ یک از یادداشت ها و نامه هاش چنین چیزی نگفته، البته که در فلسفه خودش چیزی به همین مضمون نقل کرده:

مغز این حرف دقیقا مغز همون جمله اول مقاله است که البته ما با 9 پاسخ علمی همین ادعای نادرست ایشون رو هم رد کردیم.
البته که جهنم یک دنیای خیالی و ساخته ذهنی است یک شبهه جداست که باید بعدا بهش پرداخت

آتئیست های ایرانی، 95 درصدشون فاقد سواد و فهم واقعی هستند، و این جور جملات هم از همین 95 درصد بی‌سواد میاد، اما چون حرف خودشون خیلی خریدار نداره، مجبورند این جملات رو بچسبونن به یک فیلسوف یا یک دانشمندی تا بتونن حرف رو قابل باور تر جلوه بدن.

پس جواب دهم ما هم شد، که این جمله معروف از نیچه نیست، جرئت داشته باشید و از پله دیگران بالا نروید با تشکر:)

کلام آخر!

در اخر باید بگم این دنیا، دنیای امتحانات مختلفه، برای همه انسان ها، و تا اخرین لحظه انسان ها امتحان میشن، چه ظالم چه مظلوم، چه بسیار مظلومانی که بعدا ظالم شدند، و چه بسیار ظالمانی که بعدا ادم خوبی شدند، چه بسیار مظلومانی که قوی شدند و پشت مظلومان دیگه ایستادند، و چه بسیار ظالمانی که هیچ وقت از قدرتشون کم نشد و تا اخر به ظلم و جور ادامه دادند!

عجیبی انسان به همینه که اختیار داره برای انتخاب، و از قضا انتخاب خالی هم نیست، انتخابی همراه با غرائض، لذت ها و هوس هاست، انتخابی است که آثار مختلف داره، انتخابی است که ممکنه زندگی ها رو دگرگون کنه، نمیشه به این راحتی ها، در همین دنیا به مومنین پاداش و به ظالمان عذاب داد.

امیدوارم از این مقاله بهره برده باشید.