معیار های انتخاب همسر

شما نیرو و انرژی فوق‌ العاده‌ای، در وجود خود دارید. 
این نیرو غیر قابل رویت است.

همچون دیگر انرژی های نامرئی که در سیاره ما حاکم است. این انرژی در درون ما نهفته است، و می تواند تمام نیرو، سرزندگی، قدرت و شادی که آرزویش را داریم به ما بدهد.

این انرژی حیاتی، نیروی زندگی در ما است؛ و همچنین این انرژی مهم هنگام فعالیت جنسی، بیشتر از مواقع دیگر آشکار و فعال میشود.
برای برخی از افراد، روابط زناشوئی تنها روش تجربه این نیروی پنهانی است. هنگامی که این انرژی را در مرکز احساسات و عواطف مان تجربه می کنیم، عشق را تجربه می کنیم.

هنگامی که این انرژی در مرکز عقل و منطق ما تجربه می شود؛ انقلابی را در وجودمان تجربه می کنیم. این همان انرژی زندگیست، که به شکل های مختلف از طریق قسمت های مختلف وجودمان تجربه می شود.

با این مقدمه به این مهم می رسیم، که فطرت انسان بر ازدواج و شریک زندگی است؛ و برآورده شدن این انرژی فوق العاده، در چارچوب ازدواج کاربردی زیبا دارد. 
باتوجه به این مطلب که خداوند در قرآن کریم چه زیبا می فرماید:

و مِنْ آيَاتِهِ أَنْ خَلَقَ لَكُم مِن أَنْفُسِكُم أَزْوَاجًا لِتَسْكُنوا إِلَيهَا و جَعَلَ بَينَكُم مَوَدَّةً وَرَحْمَةً ۚ إِنَّ فِي ذَٰلِكَ لَآيَاتٍ لِقَومٍ يَتَفَكَّرُون(۱)

از نشانه اواین است. همسرانی از جنس خودتان برای شما آفرید، تا بدان ها آرامش یابید و در بین شما دوستی و رحمت قرار داد. قطعاً در آنها نشانه هایی است، برای گروهی که تفکر می کنند.

چرا ازدواج در چارچوب خطبه عقد و تعهد

در این مقاله، هدف، بیان راههای انتخاب همسر است ولی متاسفانه با بی‌بندوباری اخلاقی و جنسی، فسادی بین جوانان رواج پیدا کرده؛ که با اولین هجمه، به امر مقدس ازدواج ایراد میگیرند که چرا ازدواج در چارچوب این همه باید و نباید و خرج و مخارج است، تعهداتی که با عشق منافات دارد؟!!!

در جواب باید گفت: ازدواج، محدودیت نمی‌آورد بلکه تعهد طرفین را با خطبه عقد، نسبت به یکدیگر در بردارد.(۲)

در دراز مدت در سنین میانسالی، در مواجه با هزینه های روانی فراوانی که پرداخته و فرصت بهره‌مندی از خانواده گرم و صمیمی را از دست داده‌اند، دچار اضطراب و افسردگی می‌شوند.

رابطه زن و مرد خارج از چارچوب شریک جنسی و عاطفی صرف ارضای هیجانات آنی، باعث سرکوب شدن عواطف، و در نتیجه پوچی هویت، می‌شود.

معمولاً رابطه عاطفی دختر و پسر در دو خط موازی پیش نخواهد رفت و کشش شدید آن ها نسبت به هم گرایش به سمت رابطه جسمی را ایجاد خواهد کرد، که در شدید ترین حالت به رابطه جنسی منجر خواهد شد، گاهی نیز فرد بخصوص دختر با تصور این که می توان با رابطه جنسی طرف مقابل را متعهد به ازدواج کرد، به این رابطه تن میدهد.

معمولاً این رابطه جنسی سبب افزایش وابستگی عاطفی آن دونسبت به هم خواهد شد، ولی از آنجا که این رابطه تعهد آور نیست، معمولاً به ازدواج منجر نمی شود. و در آخر یکی از طرفین در برخورد با گزینه های مناسب تر یا در رویارویی با موانع، دوست عاطفی و جنسی خود را رها می سازد. این امر به خاطر رابطه جنسی و نیز قطع رابطه عاطفی، آسیب های فراوانی را به هر دو نفر وارد می سازد.

 برخی از جوانان نیز گمان می کنند حال که قرار است باهم ازدواج کنند، می توانند با یکدیگر رابطه جنسی داشته باشند. افزون بر این رابطه جنسی انگیزه مرد را برای ازدواج و پذیرفتن مسئولیت آن شدیدا کاهش می دهد.

اندیشمندان غربی معتقدند: این شیوه زندگی (خارج چهارچوب ازدواج) بی ثباتی و ناپایداری از ویژگی های اصلی آن است.

در ضمن از آنجا که این رابطه معمولاً مدتی به طول می‌انجامد، میان دختر و پسر الفتی از نوع الفت در ازدواج به وجود می آید، (البته همراه با انحصار طلبی) اما چون در این نوع رابطه، شریک جنسی می تواند هر زمان که بخواهد به زندگی مشترک خاتمه دهد. هر دو طرف همواره درحال اضطراب و نگرانی و احتمالاً بدبینی نسبت به یکدیگر به سر می برند.

از این رو احساس رضایت عاطفی در میان آنها بسیار کمتر از احساس رضایت در میان زن و شوهر هاست.

دانشمندان روز به روز بیشتر به این نتیجه میرسند که هم خانگی یا همزیستی بدون ازدواج در واقع جایگزینی برای مجرد بودن است و نمی تواند جانشین ازدواج گردد.(۳)

با توجه به این مطلب که ازدواج امن ترین بستر برای ارتباط های عاطفی و جنسی است حال به این سوال می‌رسیم:
ملاک های ازدواج من باید چی باشد؟
قراره یک عمر با یک نفر دیگر زیر یک سقف زندگی کنم، چگونه بهترین فرد را انتخاب کنم؟
ملاک های مهم در انتخاب همسر چیست؟
آیا با یکی دو جلسه خواستگاری می‌توان همسر شایسته ای انتخاب کرد؟
آیا غیر از شناخت طرف مقابل، باید به شناخت خودم هم دست پیدا کنم، یا لازم نیست؟
تمام این سوالات را به لطف خدا پاسخ می‌دهیم، با ما همراه باشید...

خودشناسی مقدمه همسرگزینی

قبل از ازدواج بهتراست خود را بسنجیم. شخصیت، خلق و خو، منش و روش خودمان را در زندگی آینده، مشخص کنیم؛ و هدف کلی برای خود داشته باشیم. و طبق آن به دنبال شریک زندگی خود برویم.

خودشناسی راز ساده و مهم زوج های خوشبختی است که مسیر رسیدن به تکامل و سعادتمندی را از درون خود شروع کرده اند و پایه های آرامش و عشق را با خودشناسی گذاشته اند.

با توجه به اهمیت خودآگاهی، ما در اینجا با بررسی یازده مورد از خصوصیات فردی یک انسان می‌پردازیم و یازده سوال می‌پرسیم، که با پاسخ دادن به آنها می‌توانید به یک شناخت کافی در مورد ازدواج دست پیدا کنید.

۱.هوش:

هوش شما چقدر است؟
بله درسته، هوش شما چقدر است؟ یكی از عواملی كه به داشتن زندگی سعادتمند كمك می كند مسئله هوش است. در هنگام خودشناسی فرد باید از میزان هوش خود آگاهی کامل، داشته باشد و این مسئله را در انتخاب همسر ملاك قرار دهد.

به بیان دیگر دختر و پسری که قصد ازدواج با یکدیگر را دارند باید از نظر تفكر و هوش با یکدیگر هم ‌طراز باشند تا در زندگی مشترکشان موفق تر باشند.

۲.سلامتی جسمانی و روانی: 

میزان سلامتی شما چه جسمانی چه روانی در چه حد است؟
یكی دیگر از ابعاد خودشناسی، مسئله سلامتی است، كه از نظر جسمانی و روانی، باید مورد بررسی قرار گیرد. شناسایی مشکلات روحی و روانی شامل افسردگی، وسواس عملی و فکری، سوءظن و... می‌باشد و مشکلات جسمی مثل معلولیت های ذهنی و جسمی، ایدز، سوختگی، سل و... در امر ازدواج بسیار مهم هستند. افراد باید از سلامت جسمی، روحی و روا‌نی خود آگاه بوده و بدا‌نند که در چه وضعیتی قرار دارند، تا در انتخاب همسر و زندگی مشترك با مشكل مواجه نشوند.

۳. اعتقادی مذهبی:

از لحاظ اعتقادی و مذهبی چجور آدمی هستم؟
بُعد دیگر خودشناسی در امر ازدواج، شناخت خود، از نظر اعتقادات مذهبی است. یعنی فرد باید خود را در زمینه اعتقادات كامل بشناسد؛ و تعریف دقیق و جزئی از موارد اعتقادی خود داشته باشد و حتی این مسئله را هم مورد بررسی قرار دهد كه میزان و درجه تقیُّد و ایمانش به آن اعتقادات تا چه حدی است. آیا اصلا اعتقاد خاصی به یک مذهبی دارد یا نه؟

به عبارت دیگر خود را از لحاظ پایبندی به اعتقادات مذهبی مورد ارزیابی قرار دهد. زیرا این مسئله در ازدواج اهمیت فراوانی دارد و افراد در ازدواج باید، در کلیات و جزئیات مسائل اعتقادی هم‌طراز و یا به هم نزدیک باشند. در غیر این‌صورت، احتمال یک زندگی شاد و مسالمت‌آمیز بسیار کم میشود.

۴.تحصیلات :

از لحاظ تحصیلات و مدرک در چه حدی هستم؟
یكی از عوامل دیگر خود‌شناسی تحصیل و میزان تحصیلات و هدف انسان از تحصیل است. چه بسا افرادی که دارای مدرک تحصیلی بالایی نیستند ، ولی از نظر سطح دانایی ، در رده بالایی قرار دارند.
با این وجود میزان تحصیلات بر توقعات فرد تاثیر می گذارد؛ و بعضاً مشاهده شده که هم‌سطح نبودن افراد در تحصیلات، باعث عدم تفاهم در میان آنها گردیده است. لذا باید در این زمینه نیز میان زن و مرد تعادل برقرار گردد.

۵. اقتصادی :

سطح اقتصادی من و خانواده ام در چه حد است؟
امور اقتصادی و سبک زندگی، شامل سطح مالی فرد، شغل فرد، مسكن، هزینه های رفاهی و معیشتی، وسایل زندگی و غیره می باشد. این امور به نوبه خود در زندگی نقش مهمی دارند، كه وجود یا عدم وجود و یا كمبود آنها می تواند، مشكل ساز باشد. لذا باید در انتخاب همسر مسئله اختلاف سطح اقتصادی و میزان سازگاری فرد با انواع شرایط اقتصادی، مورد بررسی قرار گیرد. 

۶.اخلاقی :

از لحاظ اخلاقی در چه سطحی هستم؟
مشخص كردن خصوصیات اخلاقی خوب و پسندیده در مقابل خصوصیات ناپسند می‌تواند نقش مهمی در خودشناسی داشته باشد. زیرا خلقیات خوبی چون عفت، نجابت، وظیفه شناسی، خوش زبانی، پاكیزگی، بردباری، كم توقعی و... از مزایای واقعی یک فرد می باشند؛ و در موقع انتخاب همسر باید در خود و فرد مقابل مورد توجه و ارزیابی، قرار گیرند.

۷.ظاهر:

ظاهر من در چه حدی است؟
نقش ظاهر فرد همچون قد، وزن، رنگ پوست، اندام و زیبایی در معیار های شناخت خود و ملاک های انتخاب همسر خالی از اهمیت نمی باشد. شناخت فرد از عقیده اش نسبت به این قضیه نیز کاملاً مهم است. یعنی افراد باید بداند که معیار ظاهر برای آنها در چه درجه ای از اهمیت قرار دارد و بر طبق این شناخت به انتخاب همسر بپردازند تا در آینده خود و دیگران را به خاطر عدم توجه به این موضوع سرزنش نکنند.

۸.فرهنگی:

فرهنگ خانوادگی من چه حد و حدودی دارد؟
ارزش، هنجار، باور، اخلاقیات، عادات، آداب و رسوم، نحوه زندگی، خانوادگی، مراسم، آئین ها، الگوها، معاشرت ها، نحوه برقراری ارتباطات، اعتقادات و... همگی اجزای تشكیل دهنده فرهنگ هستند و فرد باید در خودشناسی قبل از ازدواج و حتی در انتخاب همسر، تفاهم و نزدیکی در این موارد را مورد توجه قرار دهد.

۹. خانواده:

در چه خانواده‌ و بستری رشد کردم؟
ازآنجا که رشد انسان در تمامی ابعاد وجود در خانواده شکل می‌گیرد، شناخت خانواده در راستای شناخت خود بسیار حائز اهمیت است. افراد می‌توانند با استفاده از این روش هم به خودشناسی دست یابند و هم در ‌انتخاب همسر از آن استفاده کنند.
یقیناً ما با فردی که درخانواده ای با ویژگی های مشابه با خانواده خودمان زندگی کرده، راحت تر و موفق تر خواهیم بود. مثلاً میزان تشابه خانواده ها در: 

- تعداد اعضای خانواده
- نگرش مذهبی، اجتماعی و سیاسی
- فرهنگ و اخلاقیات
- میزان پایبندی به زندگی زناشویی و...

۱۰.سلیقه ها:

سلایق من در زمینه ها گوناگون چیست؟
یكی از مواردی كه در رابطه با خودشناسی باید مورد بررسی قرار گیرد، سلیقه می باشد. به طوری كه شخص باید ابتدا سلیقه های خود را در زمینه های گوناگون مثلاً سلیقه در لباس پوشیدن، انتخاب رنگ، غذا و... برای خود مشخص نماید تا در هنگام انتخاب همسر با بررسی و ارزیابی سلیقه های خود و فرد مقابل به تفاهم یا عدم تفاهم شان در این زمینه ها پی ببرد.

۱۱.سیاسی:

از لحاظ نگرش سیاسی تابع چه جریانی هستم و به چه دلیل؟
فرد باید در زندگی از نظر سیاسی، جهت گیری خود را مشخص نموده، و میزان وابستگی به مسائل سیاسی و میزان تاثیرگذاری این چنین مسائل را در زندگی خود، مشخص نماید؛ و در انتخاب همسر این همسویی سیاسی را مورد توجه، قرار دهد تا بعضاً از این نظر دچار مشکل نشوند.

ملاک ها و معیار های شناخت خود را بیان کردیم، حال با توجه به این معیار ها باید به این سوال پاسخ دهیم:
چطور تمام این معیار ها را در فرد مقابل بسنجم و تشخیص دهم؟

شناخت فرد مناسب برای ازدواج

شناخت طرف مقابل در ازدواج و نوع شخصیت و تفکرات وی، تابع متغیرهای گوناگونی است و نمی‌توان به سهولت و با یک نگاه و یا صحبت معمولی، به این مهم دست یافت.
شناخت واقعی طرف مقابل فقط با گفتگوی دونفره، سوال و جواب کلیشه‌ای و یا چند بار نشست و برخاست مشخص نمی‌شود.

برخی افراد تبحر زیادی در ظاهرسازی دارند و به راحتی می‌توانند با حرّافی و چرب زبانی، دروغگویی، پنهان کاری و... حقیقت را پنهان کنند و یا حقیقت را جور دیگری جلوه دهند و نهایتاً به مقصودشان برسند.
معمولاً سه روش برای شناخت همسر و تشخیص ملاک ها و معیار های ازدواج وجود دارد که عبارتند از:

الف) تحقیق از افراد آگاه = ۵۰ ٪
ب) آزمون های روان شناختی = ۳۰ ٪
ج) گفت و گو های دختر و پسر در جلسات خواستگاری = ۲۰ ٪

تحقیق از افراد آگاه

همان طور که پیداست بیشترین سهم شناخت را تحقیق از افراد آگاه به خود اختصاص داده است.

تحقیق، پرس و جو و بررسی ویژگی های فکری، اخلاقی، شخصیتی و رفتاری و جایگاه، موقعیت و شرایط خانوادگی فرد مورد نظر از گذشته‌های دور تا به حال و در موقعیت‌های مکانی و زمانی مختلف، که شخصیت طرف در آن شکل گرفته است؛ از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است. که به فرد در تصمیم گیری نهایی کمک خواهد نمود.

توجه به دوستان فرد، یکی دیگر از راه‌های شناخت شخصیت و خصوصیات و ویژگی های اخلاقی اوست. در روایت آمده است که رسول گرامی اسلام (صلی الله علیه و آله) می فرمایند: اَلْمَرْءُ عَلَی دِینِ خَلِیلِهِ وَ قَرِینِه؛ آدمی به آیین و کیش دوست خویش است. (۴)

روش زندگی فرد را دوست او تعیین می کند از این روی امام علی (علیه السلام) می فرماید: هرگاه وضع شخصی بر شما نامعلوم شد و دین و آیین او را نشناختید، به دوستانش بنگرید. اگر اهل دین و آیین الهی اند، او نیز پیرو آیین خدا است. (۵)

شیوه های تحقیق

راه های تحقیق عبارتند از:
_شناسایی ویژگی های فردی و صفات خانوادگی فرد مورد نظر از طریق بستگان نزدیک؛
_تحقیق از روحیات فرد به وسیله خویشان و همسایگان او؛
_تحقیق از دوستان نزدیک او؛ دوستان دوران کودکی، دوران تحصیل و...

تحقیق از دوستان قدیمی، هم کلاسی های دوران مدرسه، هم محلی ها و همسایه ها و بررسی عملکرد طرف مقابل در گذشته و حال، تا حدود زیادی نشانگر ادامه همان روند در آینده است.

_از طریق مدیران و مسئولان مافوق و معلمان او؛
_از افرادی که او را می‌شناسند،

حتی افرادی که رابطه خوبی با او ندارند و یا احیاناً خصومت و دشمنی بین آنها وجود دارد؛

_تحقیق در محل کار.

تحقیق از گذشته عملاً راه هر گونه ظاهرسازی و فریب را می بندد. حتی می‌توان از برخی از افراد مطمئن و یا بستگان خواست که خواستگار را مدتی زیر نظر بگیرند و یا طرح دوستی با او بریزند و معاشرت خود را با او افزایش دهند تا به خصوصیات اخلاقی و ویژگی های شخصیتی طرف پی ببرند.

گفتگوی دوطرفه

گفتگوی دوطرفه در حد خودش، مهم است و یکی از راه‌های مهم شناخت افراد و پی بردن به خصوصیات شخصیتی، ویژگی های اخلاقی افراد، به حساب می‌آید.

امام علی (علیه السلام) در این باره می فرماید: تَکَلَّمُوا تُعْرَفُوا فَإِنَّ الْمَرْءَ مَخْبُوءٌ تَحْتَ لِسَانِه؛ حرف بزنید تا شناخته شوید، چرا که شخصیت هر انسانی در زیر زبانش نهفته است.(۶)

با دقت در نحوه‌ی سخن گفتن افراد، می‌توان بخشی از شخصیت آنان را دریافت کرد؛ مثلاً انسان با نزاکت و با ادب هیچگاه زبانش را به سخنان زشت و ناپسند و یا الفاظ نامناسب نمی‌آلاید. 

رفتار و عملکرد افراد نیز علامت دیگری برای شناخت شخصیت آنها است.

پایبندی به اصول اخلاقی، احترام به دیگران، نظم در کارها، نحوه راه رفتن، لباس پوشیدن و دیگر امور شخصی و اجتماعی، نشانگر چگونگی شخصیت و ویژگی های اخلاقی افراد است.

به قول سعدی شیرازی:

تا مرد سخن نگفته باشد *** عیب و هنرش نهفته باشد

مشاوره و آزمون های روان شناختی

با اجرای برخی آزمون‌های روانشناختی توسط مشاوران و روانشناسان ازدواج نیز می‌توان لایه‌های پنهان شخصیت طرف مقابل را بهتر شناخت و با خلق و خوی وی آشنا شد.

یکی از راه‌های مطمئن برای رسیدن به جمع بندی نهایی، استفاده از مشاوره پیش از ازدواج(PMC) می‌باشد.

مراجعه حضوری به مراکز مشاوره‌ای و خدمات روانشناختی معتبر و گفتگو با مشاوران و روانشناسان باتجربه از مشاوره پیش از ازدواج(PMC) به صحت و سلامت انتخاب همسر و ازدواج کمک زیادی خواهد کرد و می‌توان زودتر و راحت تر به نتیجه رسید.

البته باید به این نکته توجه کرد، استفاده از مراکز مشاوره که دغدغه دین و حفظ شرایع دینی را داشته باشند. نه اینکه با کپی برداری از فرهنگ غرب کار خود را انجام دهند.

نتیجه ای که در پایان  این مقاله می‌گیریم؛ این است که، جوانان با دید باز و علم نسبتا کافی، به جلو قدم گذارند؛ 

و تهدیدهای زندگی را تبدیل به فرصت کنند. پشت بهانه های پوچ و واهی که آن را موانع می‌بینند؛ خود را  پنهان نکنند؛ این موانع را، تبدیل به فرصت و پله ترقی خود قرار دهند. با توکل بر خدا و توسل بر ائمه اطهار(علیهم السلام) رو به جلو قدم بردارند.

بعد از ازدواج از این قدرت پنهانی بیشترین منفعت را ببرند.

در خلال روابط جنسی، فرد مقابل، به شروع جریانِ انرژیِ زندگیِ درونیِ شما کمک می کند. انرژی جنسی صورت خاصی از انرژی است. علاوه بر قدرتش، می‌تواند زندگی جدیدی خلق کند. 

 می توانیم از نیروی زندگی قدرتمند برای خلق زندگی جدیدی، در قالب فرزند استفاده کنیم. 

یا از این نیرو برای خلق زندگی جدید، در وجود خودمان بهره بگیریم. می‌توانیم، یاد بگیریم که چگونه از انرژی جنسی خود، آگاهانه و درست استفاده کنیم، به جای اینکه ناآگاهانه برای لذت جنسی بهره ببریم، همچنین از تجربه رابطه زناشویی خود نه تنها برای لذت بلکه برای تجدید قوا و حتی روح و عاطفه خود استفاده کنیم.إن‌شاءلله 

پی نوشت

۱.سوره روم آیه ۲۱

۲.در مقاله ازدواج، محدودیت بحث کامل بیان شده که در سایت موجود است.

۳.ویلسون، فمینیسم در امریکا ۲۰۰۳ به نقل از کیووپلسون، مشکل ازدواج

۴.وسائل الشیعه، ج۴، ص۲۰۷

۵.بحارالانوار، ج۷۴، ص۱۹۷

۶.نهج البلاغه، حکمت ۳۸۴